Ile ekstraktu z herbaty znajduje się w filiżance herbaty? Fakty i obliczenia

Ile ekstraktu z herbaty znajduje się w filiżance herbaty? Aby odpowiedzieć na to pytanie, należy najpierw wyjaśnić, czym właściwie jest ekstrakt i czy w klasycznym naparze herbacianym w ogóle można o nim mówić.

Czym jest ekstrakt z herbaty?

Ekstrakt, nazywany również wyciągiem, może występować w formie płynnej, gęstej lub suchej. Na potrzeby przemysłu spożywczego, farmaceutycznego i kosmetycznego najczęściej stosuje się suchy ekstrakt.

Suchy ekstrakt z herbaty otrzymuje się głównie na dwa sposoby:

• macerację – surowiec zalewany jest rozpuszczalnikiem i pozostawiany na określony czas,
• perkulację – surowiec umieszczany jest na sicie, przez które powoli przepływa rozpuszczalnik.

W przemyśle najczęściej stosuje się perkulację z użyciem wody jako rozpuszczalnika. Uzyskany wyciąg jest następnie odparowywany do postaci gęstego syropu, a później suszony rozpyłowo w specjalnych komorach, w warunkach obniżonego ciśnienia i wysokiej temperatury. Efektem końcowym jest sypki, suchy ekstrakt.

Standaryzacja ekstraktu z herbaty

Gotowy ekstrakt poddaje się standaryzacji, najczęściej pod kątem zawartości polifenoli. Wysokiej jakości ekstrakt herbaciany może zawierać nawet 97% polifenoli.

Dla porównania, w branży kosmetycznej często spotyka się ekstrakty zielonej herbaty o proporcji 20:1. Oznacza to, że do wyprodukowania 1 kg suchego ekstraktu potrzeba około 20 kg liści herbaty.

Jakie wyciągi stosuje się w napojach typu Ice Tea?

Dokładne dane producentów napojów mrożonych nie są publicznie dostępne, jednak można założyć, że stosowane ekstrakty mają podobne proporcje, najczęściej właśnie 20:1.

Oznacza to, że w butelce 0,5 l mrożonej herbaty, zawierającej 0,1% ekstraktu (czyli 0,5 g), wykorzystano około 10 g suszu herbacianego. Co istotne – ten susz nie jest parzony w klasyczny sposób, lecz poddawany procesowi ekstrakcji przemysłowej.

Ile ekstraktu znajduje się w domowej filiżance herbaty?

Przyjmując, że do przygotowania 250 ml naparu użyjemy 2 g suchej herbaty, można oszacować ilość substancji ekstrahowanych do naparu.

W przypadku herbat sproszkowanych, takich jak matcha, które spożywa się razem z zawiesiną liści, ilość ekstraktu w naparze może wynosić około 0,4 g, czyli 0,4%.

W przypadku klasycznych herbat liściastych zawartość ekstraktu w naparze jest zmienna i zależy od pochodzenia herbaty. Przykładowo:

• herbaty z Wietnamu – około 38 mg ekstraktu na 100 ml,
• herbaty z Cejlonu – nawet 69 mg ekstraktu na 100 ml.

Średnio można przyjąć, że filiżanka herbaty zawiera około 50 mg ekstraktu na 100 ml, co daje 0,5%.

Dlaczego te porównania nie są w pełni miarodajne?

Należy podkreślić, że powyższe obliczenia mają charakter orientacyjny. Ekstrakcja przemysłowa odbywa się na zimno i w kontrolowanych warunkach, podczas gdy parzenie herbaty to proces zupełnie inny, zależny od temperatury wody, czasu parzenia i wielkości liści.

Dlatego nie można wprost porównywać ekstraktu przemysłowego z ilością substancji wyciągniętych podczas domowego parzenia herbaty.

Ekstrakt w herbacie mrożonej a herbata parzona

W praktyce oznacza to, że herbaty mrożone dostępne w marketach mogą zawierać nawet dwukrotnie więcej ekstraktu herbacianego niż klasyczna herbata parzona.

Do wyprodukowania jednej butelki 0,5 l napoju typu Ice Tea zużywa się około 10 g suszu herbacianego, który – w przeciwieństwie do domowej herbaty – nigdy nie trafia do filiżanki w postaci liści.