Powiadom mnie! Wpisz swój email, a my damy Ci znać, kiedy produkt będzie dostępny.
Email Ilość Twój e-mail zostanie wykorzystany tylko do powiadomienia Cię o dostępności.

Kofeina to alkaloid purynowy, który służy roślinom do obrony przed szkodnikami, a człowiekowi do pobudzania się i niwelowania efektów zmęczenia. Właściwości kofeiny znane są od niepamiętnych czasów, zaś sama kofeina od całkiem niedawna. Pierwszy raz została otrzymana w stosunkowo czystej postaci w 1819 roku. Wykryto jej obecność jak dotąd w przeszło 60 roślinach. Jest substancją dobrze przebadaną i nadal badaną. Rocznie publikuje się niemal dwieście prac badawczych związanych z kofeiną.

Co się dzieje z naszym ciałem gdy wypijemy napój z kofeiną – na przykład herbatę – w czasie?

  • 1 minuta – 45 minut – kofeina wchłania się praktycznie w całości, począwszy od jamy ustnej
  • 1 minuta – 12 godzin – kofeina jest metabolizowana odkąd tylko pojawi się w krwiobiegu do czasu całkowitego pozbycia się jej z ciała (4,5 godziny to czas półtrwania, czyli czas jej oddziaływania)
  • 5-10 minut – pierwsze odczuwalne efekty kofeiny
  • 45 minuta – 1 godzina – maksymalne odczucie działania kofeiny
  • 4,5 – 5,5 godziny – przestajemy odczuwać skutki wypicia kofeiny 12 godzin – pozbywamy się całkowicie z ciała kofeiny

Jak kofeina działa na nasze ciało?

Po wypiciu napoju z kofeiną jest ona niemalże całkowicie przyswajana. W żołądku i jelicie cienkim wchłania się ona w około 45 minut. Budowa kofeiny pozwala jej przenikać wszelkie błony w naszym ciele, więc dociera z łatwością do każdej komórki naszego organizmu.

Biologiczny okres półtrwania kofeiny w naszym ciele wynosi od 2,5 do 4,5 godziny. Jest to pojęcie farmakologiczne i oznacza, że po tym czasie w ciele pozostaje połowa początkowego stężenie kofeiny. Ciekawostką jest, że u osób palących zaobserwować można 30-50% przyśpieszenie metabolizmu kofeiny.

Miodokrzew honeybush - herbatka bez kofeiny, dobra dla dzieci i nie tylko
Miodokrzew honeybush – herbatka bez kofeiny, dobra dla dzieci i nie tylko

Działanie kofeiny jest dwojakie i zależne od dawki. Większe dawki są niewskazane i dają efekty nieprzyjemne, takie jak stany lękowe i nerwowość. Dzięki temu użytkownicy napojów zawierających kofeinę sami ograniczają dawkę do zdrowej i zalecanej czyli około 250 mg na dobę, ponieważ źle się czują, gdy wypijają więcej. W takiej ilości kofeina działa pobudzająco, poprawia motorykę, koncentrację, motywację do pracy, skraca czas reakcji, zwiększa zdolności werbalne, opóźnia zaśnięcie, poprawia funkcje poznawcze i nastrój zwłaszcza u osób często i regularnie ją pijących. Okazuje się, że kofeina jest skuteczniejsza właśnie wśród jej regularnych użytkowników oraz u osób zmęczonych. Kolejna ciekawostka – działanie kofeiny jest bardzo podobne, lecz znacznie słabsze do innych stymulantów takich jak amfetamina i kokaina.

Jeśli chodzi o różnice w kofeinie pochodzącej z herbaty i tej pochodzącej z kawy to oczywiście różnic nie ma. Jest to ten sam związek, choć nazywany bywa potocznie teiną, gdy pochodzi z herbaty. Różnice pojawiają się na etapie przyswajania kofeiny w naszym ciele. Okazuje się, że obecność L-teaniny zmienia nieco działanie kofeiny. W odróżnieniu od kawy, herbata nie powoduje tak dużego zwiększenia tętna i ciśnienia krwi. Oddziałuje za to na system nerwowy. Wolniej również się metabolizuje. Dla większości osób jest to oczywiste, ale wspomnieć należy, że herbaciany napar zawiera mniej kofeiny niż kawa.

Dlaczego kawa jest kwaśna? Kawy o niskiej kwasowości
Dlaczego kawa jest kwaśna? Kawy o niskiej kwasowości

W herbacie można stwierdzić od kilkunastu do nawet 60 mg kofeiny na gram suchej masy. Ilość kofeiny w herbacie zależy od wielu rzeczy, wpływ ma wiek użytych do produkcji liści (młode pączki liściowe mają najwięcej kofeiny), odmiana herbaty (assamska ma kofeiny więcej), pora zbioru, dostępność światła, a nawet skład mineralny gleby i pogoda podczas zbiorów i obróbki. Na poziom kofeiny w naparze wpływ ma długość i temperatura parzenia, obie zwiększają zawartość kofeiny w naparze aż do maksymalnego po około 15 minutach parzenia we wrzątku. Nie bez znaczenia jest także wielkość liści. Im susz jest drobniejszy tym łatwiej i szybciej się parzy. W ten sposób największą dawkę kofeiny dostarczy nam matcha, która jest herbatą zmieloną na proszek.

Autorem tekstu jest Rafał Przybylok

Po więcej szczegółów zapraszamy do: Behavioral Pharmacology of Caffeine – Sandro Fenu, Elio Acquas, Caffeine and Neurotoxicity: Implications for Tea – Tracy R. Butler, Mark A. Prendergast World of tea – Jane Pettigrew, Rádce milovníka zeleného čaje – Diana Rosen


Dodaj komentarz